Blog

Valbeveiliging voor het werken op een schuin dak

Het veilig werken op een schuin dak kan worden onderscheden in werkzaamheden van korte- en lange duur, en bij beiden is het gebruik van de juiste valbeveiliging van essentieel belang. Voor werkzaamheden van korte duur kunnen op een hellend dak eenvoudigere (en goedkopere) maatregelen qua valbeveiliging worden getroffen dan wanneer men structureel voor langere tijd aan een dak moet werken, bijvoorbeeld in de bouw. In geval van werkzaamheden van lange duur dienen er collectieve maatregelingen getroffen te worden (bijvoorbeeld een dakafzetting). Voor goede beheersing van veilige werkmethodes dient men een cursus valbeveiliging te volgen. 

Er wordt onderscheid gemaakt in:

  • Werkzaamheden van korte duur in het midden van het dak
  • Werkzaamheden (kort of lang) op randen van het dak
  • Werkzaamheden van lange duur

Korte duur in het midden van een dak

Om te beginnen dient men een veiligheidstouw te installeren. Door middel van deze veiligheidslijn(en) kunnen de PBM (persoonlijke beschermingsmiddelen) ten behoeve van valbeveiliging en/of werkpositionering op een hellend dak op een juiste en veilige manier worden geïnstalleerd.

Hieronder ziet u een voorbeeld hoe u snel en eenvoudig een als valbeveiliging een veiligheidslijn kunt installeren over een schuin dak.

Een toelichting op de valbeveiliging voor een hellend dak:

Stap 1: Zorg voor een werptouw (Petzl Airline) met daaraan bijvoorbeeld een werpzakje (Petzl Jet) bevestigd. Werp dit touw over het dak heen en trek het aan de andere kant door. In geval van dakgoten kan het handig zijn om te beschikken over een lange stok met een haak.

Stap 2:  Knoop de veiligheidslijn vast aan het werptouw dat al over het dak hangt. Het losraken- of blijven haken van de knoop kan voorkomen worden door over de knoop een plastic fles te schuiven.

Stap 3:  Trek door middel van het werptouw de veiligheidslijn over het dak heen en verbind deze aan een verankeringspunt, bijvoorbeeld een boom of een verankeringspunt in een muur.

Om beschadigingen aan het touw te voorkomen adviseren wij u om een touwbeschermer te plaatsen op het punt / de punten waar de lijn schuurt langs bijvoorbeeld de dakrand

Wanneer u op deze manier een veiligheidslijn heeft geïnstalleerd kunt u veilig op het midden van het dak uw werkzaamheden uitvoeren.  Voorkom dat u zich te dicht aan de rand van het dak begeeft; wanneer u dan valt loopt u het risico om over de rand van het dak te vallen en ook de veiligheidslijn mee te trekken. Zie de afbeelding hieronder ter illustratie:

Werkzaamheden aan de rand

Werkzaamheden (kort of lang) op randen van het dak
Wanneer werkzaamheden aan de rand van een schuin dak moeten worden uitgevoerd dient de veiligheidslijn te worden verankerd bovenaan het dak en onderaan de dakrand als valbeveiliging. Op deze manier wordt de situatie die hierboven staat afgebeeld voorkomen. Wanneer u gebruik maakt van het dorsale inbindpunt (op de rug) heeft alle ruimte om uw werkzaamheden uit te voeren. Zie de afbeelding hieronder te illustratie:

Valsnelheid

Valsnelheid
Wanneer een val plaatsvindt op een dak met slechts een lichte helling kan de valsnelheid vertraagd worden. In dergelijke gevallen kan het zijn dat een mobiel antivalapparaat als de Petzl Asap de val niet direct blokkeert. Tijdens gebruik op een hellend dak dient men rekening te houden met deze mogelijke vertraging in het stoppen van een val door de valbeveiliging.

Een aantal testen met de Petzl Asap als valbeveiliging zijn uitgevoerd op een schuin dak met een helling van slechts 30°, zowel op een gladde- als stroeve dakstructuur. 

  • Op een stroeve dakstructuur (lage valsnelheid) blokkeerde de Petzl Asap na 5 meter (afbeelding 1)
  • Op een gladde dakstructuur (gemiddelde valsnelheid) blokkeerde de Petzl Asap na 3 meter (afbeelding 2)

(Deze waarden worden slechts gegeven ter beeldvorming en om een juiste risico inventarisatie te kunnen maken. De valafstand is geheel afhankelijk van het oppervlak, helling van het dak, conditie veiligheidslijn, positie van gebruiker vóór de val, gewicht gebruiker, et cetera)

Wanneer er op een hellend dak met een lichte helling gevaarlijke obstakels aanwezig zijn binnen een bereik van 5 meter adviseren wij u om een stop-knoop (bijvoorbeeld vlinderknoop) aan te brengen in de veiligheidslijn van de valbeveiliging.

Ingeval van de aanwezigheid van een dakrand is het beter om de val te stoppen door middel van een stopknoop dan het risico te lopen om (net) óver de dakrand komen te hangen. Zie afbeelding hieronder ter illustratie van een dergelijke situatie:

Aanvullend:

  • Wanneer men valt heeft het geen invloed op de werking van de Petzl Asap wanneer men deze tijdens de val vastpakt
  • Wanneer er gebruik wordt gemaakt van de Petzl Asap Lock kan deze lockfunctie gebruikt worden om het eventueel doorglijden tijdens een val geheel te voorkomen

Werkzaamheden voor lange duur

Werkzaamheden van lange duur
Tijdens bouwwerkzaamheden of tijdens langdurige reparaties aan een schuin dak dienen er andere voorzorgsmaatregelen getroffen te worden t.b.v. valbeveiliging. De basis op een hellend dak is dan de voorziening van een collectieve valbeveiliging, bijvoorbeeld een dakafzetting of een vangnet (zie onderstaande twee voorbeelden).

Tijdens bouwwerkzaamheden kan het voorkomen dat er collectieve voorzieningen ontbreken. In onderstaande constructie is gebruik gemaakt van;

Hellende Daken - Arbouw
In het PDF-bestand hieronder vindt u het A-blad - Hellende Daken (Arbouw). 

Ook gebruiken wij www.veilig-werken-op-hoogte.nl als informatiebron voor onze klanten.